Ayşegül Şahin
Çağdaş gençlik edebiyatının etkili isimlerinden Jason Reynolds’ın ödüllü çizgi romanı Stuntboy, in the Meantime, “O Sırada, Dublör Çocuk” adıyla Türkçeye çevrildi. İthaki Çocuk kitaplığındaki yerini alan bu heyecan verici çizgi roman, yaşadığı kaygılarla baş edebilmek için süper kahraman olduğunu hayal eden Portico’nun dünyasını yansıtıyor. Annesiyle babası ayrılmak üzere olan Portico’nun hikâyesi, yetişkinler için de önemli mesajlar barındırıyor.
Ergenlik, bireyin sadece fiziksel açıdan değil, duygusal olarak da yoğun değişimler yaşadığı, görünmeyen fırtınalarla dolu bir dönem. Çocuğun kimlik arayışına girdiği, sosyal ilişkilerinde karmaşa yaşadığı, bir yandan aile içi sorunlarla da bocalayabildiği, belirsizliklerle dolu bu dönemin en büyük duygusal yüklerinden biri de “kaygılar”.
Kaygı, hayatın olağan bir parçası ve herkes zaman zaman farklı konularda kaygıya kapılabilir. Ancak henüz duygularını adlandıramayan bir çocuk için süreklilik arz eden ve yoğun endişeye yol açan kaygı bozuklukları, ciddi sonuçlar doğurabilir, ruhsal ve fiziksel sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. O nedenle ebeveynlerin bu konuda bilinçli olmaları önemli.
Gençlik edebiyatında ‘kaygı bozukluğuna’ yoğunlaşan eserlerin sayısı pek fazla değil. İthaki Çocuk’un Bilgesu Yaprak’ın çevirisiyle Türkçeye kazandırdığı, Amerikalı şair ve yazar Jason Reynolds’ın imzasını taşıyan O Sırada, Dublör Çocuk (Stuntboy, in the Meantime)ise o boşluğu dolduracak nitelikte bir çizgi roman.
Boşanan Ebeveynler, Akran Zorbalığı…
İlk kez 2021 yılında yayımlanan kitabın ana kahramanı, hayal gücü oldukça geniş, siyahi bir dördüncü sınıf öğrencisi Portico Reeves. Dışarıdan bakıldığında hareketli, neşeli, eğlenceli bir çocuk gibi görünüyor, ancak iç dünyasında büyük yükler taşıyor Portico. Çünkü annesiyle babası boşanmak üzere…
Evlerini ayırma sürecinde aslında hiç ihtiyaç duymadıkları eşyalar için bile sürekli kavga eden, her konuda fikir ayrılığına düşen, hep “kötü zamanda” olduklarından Portico’yu kendilerinden uzaklaştıran, “bağlantısı kopmuş” bu çift, o yoğun çatışmanın içinde çocuklarına yaşattıkları duyguların farkında bile değil. Portico’nun içini kemiren, ellerini titreten, nefesini daraltan kaygıların kaynağı olan bir başka durum daha var; akran zorbalığı. “En Fena” lakabını taktığı yaşıtı Herbert Singletary onu okulda da, yaşadığı apartmanda da bir türlü rahat bırakmıyor.
Portico, tüm bu baskılarla baş edebilmek için kendine “Dublör Çocuk” adında bir süper kahraman kimliği yaratıyor. Dünyanın en süper camlarından ve tuğlalarından inşa edilmiş devasa bir kalede (Portico’nun evinin bulunduğu apartman) yaşayan Dublör Çocuk, çevresindekileri görünmez kötülüklerden koruyor.
Süper kahraman kimliği, Portico için bir kaçış yolu değil aslında, hayatla mücadele edebilmesi için kendisine güç veren bir tür alter ego. Küçük zaferlerle mutlu hissedebildiği bu süreçte, “en en yakın arkadaşı” Zola Brawner’ın desteğiyle kendi iç dünyasını keşfediyor, ruhsal yaralarını sarmaya çalışıyor.
Çocukları Anlamanın Yaratıcı Yolu
Çok satan listelerine giren gençlik kitaplarıyla pek çok ödül kazanan ve dünya çapında geniş bir okur kitlesine ulaşan Jason Reynolds, çocukların duygularını anlamanın ve onları cesaretlendirmenin önemli olduğuna inanan bir yazar. Bu nedenle sık sık çocukların kendilerini ifade edebilmeleri ve olumsuz duygularla başa çıkabilmeleri için yaratıcı yollar bulmak gerektiğini dile getiriyor.
10 yaşındaki haline ithaf ettiği O Sırada, Dublör Çocuk’ta da amacı çocukların aileleriyle yaşadığı sorunlar, taşıdıkları kaygılar ve kimlik arayışlarına dikkat çekmek, bunlarla nasıl başa çıkabileceklerini göstermek. Ve bunu, karamsarlığa sürüklemeden yapmayı başarıyor.
Hem eğlenceli hem de duygusal derinliği olan O Sırada, Dublör Çocuk, görsel açıdan da çok zengin bir çizgi roman. Portico’nun en büyük eğlencesi, televizyonda izlediği “Süper Uzay Savaşçıları” dizisi. Bu nedenle kitabın kurgusu televizyon dizisi formatında bölümlere ayrılmış ve anlatım, reklam arası gibi yaratıcı fikirlerle desteklenmiş. Raúl the Third’ün imzasını taşıyan çizimler, Portico’nun dünyasını daha yakından tanımaya olanak sağlıyor. Genç okurlar için de kitabı ilgi çekici kılıyor.
Yetişkinler İçin Kılavuz
O Sırada, Dublör Çocuk yayımlandığı yıl eleştirmenlerden övgü dolu yorumlar aldı, ‘yılın en iyi çocuk kitapları’ arasında gösterilerek Schneider Family Book Award gibi prestijli ödüller kazandı.
Yarattığı etkinin büyüklüğü nedeniyle Jason Reynolds, Portico’nun maceralarının devamını da kaleme aldı ve 2023 yılında ikinci kitap Stuntboy, In-Between Time çıktı.
Kaygı bozukluğunun yanında aile içi anlaşmazlıklar, dostluk ve akran zorbalığı gibi önemli temaları işleyen O Sırada, Dublör Çocuk sadece küçükler için yazılmış bir çizgi roman değil, aynı zamanda yetişkinlere de çocuklarla empati kurma fırsatı sunan, onların iç dünyasına dair çok önemli mesajlar veren, düşünmeye sevk eden bir kılavuz. Ve korkularını kabul edip duygularınla yüzleşmenin büyük bir cesaret örneği, hatta ‘kahramanlık’ olabileceğini gösteren başarılı bir eser.
İlk yorum yapan olun