Yaz Sıcağında Bir Esinti: Suat Derviş

Ufuk Adak Anlatıyor: “Suad Derviş’in Mahpusları”

Ufuk Adak, Suat Derviş’in 1940’lı yıllarda tefrika olarak yayımlanan Fosforlu Cevriye romanında İstanbul’un tekinsiz arka sokaklarını başarılı bir şekilde betimlerken “karakol ve cezaevini dışarıdaki hayatın bir tür mikrokozmozu” olarak gördüğüne dikkat çekiyor. […]

Podcast

Deniz Yüce Başarır Anlatıyor: “Çağının Ötesinde Bir Kadın”

Deniz Yüce Başarır, Suat Derviş’in Son Telgraf gazetesinde yayımlanan Yeniden Yaşayabilseydik romanından hareketle yazarın biyografisi ile kitapta ele aldığı karakterler arasındaki paralellikler üzerinde duruyor. Yaşadığı devrin popüler figürlerinden biri olan Suat Derviş, çalkantılı yaşantısı boyunca birçok badireler atlatmış, özellikle de eşi Reşat Fuat Baraner’in tutuklanmasının ardından yurt dışına giderek çalışmalarına Almanya’da devam etmiştir. Deniz Yüce Başarır, Suat Derviş’in Yeniden Yaşayabilseydik romanını tam da hayatında bu denli büyük değişiklikler söz konusuyken kaleme aldığını belirtiyor, bu sancılı sürecin de romana sirayet ettiğine dikkat çekiyor. […]

Podcast

Esra Dicle Anlatıyor: “Aksaray’dan Bir Perihan’da Teatrallik”

Esra Dicle, Suat Derviş’in Aksaray’dan Bir Perihan isimli kitabında “teatralliğin roman söyleminin kurulumunda önemli bir araç olduğunu” belirtiyor, “teatralliğin metnin anlam üretiminde ne derece etkili olduğu” üzerinde duruyor. Esra Dicle; ailesi Aksaray’da yaşayan, kendisi de gençlik yıllarını Aksaray’da geçiren Perihan ve ailesinin hep dışarıdan bir göz tarafından izlendikleri bilinciyle hareket ettiklerini belirtiyor ve bu durumun da kendisini “teatrallik” kavramına götürdüğünü ifade ediyor. […]

Yaz Sıcağında Bir Esinti: Suat Derviş

Banu Yıldıran Genç Anlatıyor: “Etyemezli Sârâ’nın Önlenemez Yükselişi”

Banu Yıldıran Genç, Suat Derviş’in ilk kez 1947 yılında tefrika olarak yayımlanan “Kendine Tapan Kadın” romanındaki Etyemezli Sârâ karakterini inceliyor; Derviş’in “bir aşk romanı olarak başladığı bu eserini nasıl zamanla bir sınıf romanına çevirdiği” üzerinde duruyor. Suat Derviş’in Sârâ ile hayatı iniş çıkışlarla dolu bir karakter yarattığına dikkat çeken Banu Yıldıran Genç, “onun sınıf atlama mücadelesi boyunca çevresindeki diğer karakterlerle” nasıl bir ilişki kurduğunu irdeliyor. Yazar, her ne kadar “Sârâ’dan ziyade Nazan karakterini ön plana çıkarmaya çalışsa da” Sârâ’nın kişiliğine yüklediği detay ve derinlikle onu tam bir “roman karakteri”ne dönüştürdüğünü belirtiyor. […]

Podcast

Emek Erez Anlatıyor: “Ev İşçisi Kadınların Belleği”

Emek Erez, Suat Derviş’in 1935-1937 yılları arasında yaptığı röportajların derlendiği Çöken İstanbul kitabını inceliyor, “ev işçisi kadınların belleği”ne yansıyan onca söylemin bugün için nasıl bir anlam ifade ettiği üzerinde duruyor. Bu kapsamda “kent içi yoksulluk” kavramından yola çıkan Erez, bu röportajların “güvencesiz emeğin hâlâ gündem olduğu bir dünyada alt sınıfların belleğini dışa vurması bakımından işlevsel” olduğunu da belirtiyor. Bu derlemede yer alan diyaloglar, “Türkiyede emekçi kesimin bugün de devam eden sorunlarını anlaşılır kılıyor”. […]

Podcast

Duygu Çayırcıoğlu Anlatıyor: “Aşkın Üç Hâli”

Duygu Çayırcıoğlu, Suat Derviş’in Çılgın Gibi kitabındaki aşk hikâyesini ele alıyor. Romanın kadın kahramanı Celile, hayatın seyircisi olmuş, tecrübesi az ve kendine meslek, çevre edinememiş bir isimdir. Aksiyonsuz yaşantısında bir gün “çılgın gibi” bir aşkın içine düşer. Bu dönüm noktası Muhsin’e aşık olmasıyla başlar. Hikâyenin sonunda intihar etmesi beklenen kadın figürü, hayatının aktif bir faili olmaya karar vererek Muhsin olmadan yaşamaya devam eder. Çayırcıoğlu, “Bu roman ataerkil bir toplumda çıkışsız kalmış kadının sıkışmışlığını anlatıyor.” diyor. […]

Podcast

Tülin Ural Anlatıyor: “Suat Derviş’in Kadınları”

Tülin Ural, Suat Derviş’in eserlerindeki kadınlar üzerinde duruyor. Eserlerinde mutlu/mutsuz aileleri, erdemli fahişeleri, sahte ahlak anlayışını, ölümü, ölenleri, delirenleri gerçekçi ve hünerli bir şekilde anlattığını söylüyor. “Derviş, toplumsal koşulları hiçbir zaman gözden yitirmez. Kurgusunda karakterlerini katman katman açar.” diyor. Kadın kahramanlarının genel geçer yargıların dışına taştığını ekliyor. […]

Podcast

Feryal Saygılıgil Anlatıyor: “Hayatla Kurgunun Birbirine Karıştığı Öyküler”

Feryal Saygılıgil, Suat Derviş’in 1930-38 yılları arasında kaleme aldığı, işçi kadınların hak taleplerini anlatan Daktilo Nebahat kitabı üzerinde duruyor. Fabrikalardaki çalışma koşullarını anlattığı Daktilo Nebahat’te kadınların birbirinin yoluna taş koymadığının, birlikte olmanın vurgulandığının altını çiziyor. Düştükleri zor durumlarda yine bir kadın eliyle gelen iyiliğin söz konusu olduğunu söylüyor. Kitaptaki “Birbirimizi ne kadar çekemezsek çekemeyelim bir zorluk karşısında hemen birleşiriz,” alıntısından yola çıkarak Suat Derviş’in hemcinslerini asla yargılamadığı, onlarla yan yana olduğunu anlatıyor. […]

Podcast

Nergis Ertürk Anlatıyor: “Suat Derviş’in Yazarlık Dersi”

Nergis Ertürk, Suat Derviş’in henüz Türkçeye çevrilmemiş, otobiyografik bir kurgu olan Aşk Romanları kitabındaki yazarlık dersleri üzerinde duruyor. Yazarlık eylemini gizemsizleştiren, Derviş’in edebiyat kurumunu nasıl anladığını ifade eden bir alıntıdan yola çıkarak bu eseri inceliyor. […]

Podcast

Fatmagül Berktay Anlatıyor: “Kurban Konumunu Reddeden İsyankâr”

Fatmagül Berktay, 16 yaşından beri hayatını kalemiyle kazanan bir yazar olarak Suat Derviş’in, kadınların ezilmişliğine karşı çıkarken kurban konumunu reddetmesini, kadınların özneliğine sahip çıkan bir tavırda olmasını Emine romanı üzerinden örneklendirerek anlatıyor. […]